Question
मुक्त आकाश में विद्युत् चुंबकीय तरंग के संगत विद्युत् क्षेत्र का व्यंजक है :
तरंग की तरंग संख्या, आवृति तथा संचरण दिशा निर्धारित करें तथा संगत चुंबकीय क्षेत्र का परिमाण और दिशा निर्धारित करें।
Answer :
Word Count : 417
बहुत बढ़िया — चलिए इसे हाथ से (manually) कदम-दर-कदम हल करते हैं। दिया हुआ विद्युत् क्षेत्र: $$ \vec E=(800\ \text{V/m})\,\hat x\;\sin\big(2\pi\times 10^{8}\,t + k z\big). $$ ### 1) आवृत्ति $f$ आर्गुमेंट में $ \omega t = 2\pi\times 10^8\,t$ है, अतः $$ \omega = 2\pi\times 10^{8}\ \text{rad/s}. $$ फ्रिक्वेंसी (f=\dfrac{\omega}{2\pi}=\dfrac{2\pi\times10^{8}}{2\pi}=10^{8}\ \text{Hz}=100\ \text{MHz}. --- ### 2) तरंगदैर्ध्य $\lambda$ और तरंगसंख्या $k$ खाली आकाश (vacuum) में तरंग की चाल $c=3.0\times10^{8}\ \text{m/s}$ ली जाए। $$ \lambda=\dfrac{c}{f}=\dfrac{3.0\times10^{8}}{1.0\times10^{8}}=3.0\ \text{m}. $$ तरंग संख्या (मापदंड) का परिभाषा $\displaystyle k=\dfrac{2\pi}{\lambda}$ या $\ __________ ________ ____ __________ ___ __________ __________ ______.
__________ ___ ______ _________ ____ _______.
_____ __________ __________ ________ ________ _______.
__________ ________ _________ ____ ______.
_____ ____ ______ ___ ________ ______ ________ ___ ___ _____ _____ __________.
____ ___ __________ _____ ____ ____ ________ ____.
_______ _____ _____ __________ ____ _______ _______ ___.
__________ _______ ____ _____ ____ ___.
_______ _______ _______ __________ _______ ___ __________ __________.
_______ _________ _______ ___ ______.
___ _________ _______ _________ __________ ___ _______.
_________ __________ _____ ___ ____ _____ _____.
______ ___ _________ ___ _____ _______ ________.
_____ ________ ____ ________ ____ _________ ___.
_______ ______ _____ ______ ____ ______.
_________ ___ ___ ______ _______ ____ ________.
________ _____ ________ ____ _______ _____ _____ _________ __________ _______.
______ _______ ______ ____ __________ ______ _________ __________ _________ ______.
___ ___ _______ _______ ___ ____ _________ _________ ___ _________.
____ __________ ______ ___ _____ ________ _______ __________ ______ _________ ____.
_________ ___ _____ ____ _____ ______ __________.
_____ _______ ___ ___ __________ ___ _______ _______ _________ _____ __________ ________.
______ ________ _________ _______ __________ ____ _________ _____ _____ ______ _________.
______ _______ ____ ________ _____.
____ ________ _________ _______ ________ __________ __________ ______.
______ ______ ___ _________ __________ ___ ________.
_________ __________ _______ __________ __________ _________ ________ ____ ___.
______ _____ ___ ______ ________ _______ ______ ________ _______.
________ ______ ______ ______ ___ ___ ___ ______ ______ __________ ________ _______.
_______ ___ ___ ___ ________ _____ _________ ____ __________ ______ __________.
______ ______ _____ _________ ________ _______ __________ ______ _________.
__________ ____ ______ ____ __________ _______ ______ ___.
__________ __________ ____ __________ _________ ______.
_________ _____ _____ ______ ____ ______ ____ _______ ____ ______ ____ _____.
____ _________ _____ _____ ______ __________ ______ ________ ___ __________ ________.
______ __________ ___ ____ _____ _______ _________.
___ _________ _______ __________ ______ _______ ____ __________.
_________ _______ ______ _______ ____ ___.
____ _________ ______ __________ ______ _________ __________.
_______ _______ _____ _____ _______ _________ _________.
_________ _____ ________ ______ ______ ___ _______.
________.
Get Full Answer on WhatsApp
बहुत बढ़िया — चलिए इसे हाथ से (manually) कदम-दर-कदम हल करते हैं। दिया हुआ विद्युत् क्षेत्र: $$ \vec E=(800\ \text{V/m})\,\hat x\;\sin\big(2\pi\times 10^{8}\,t + k z\big). $$ ### 1) आवृत्ति $f$ आर्गुमेंट में $ \omega t = 2\pi\times 10^8\,t$ है, अतः $$ \omega = 2\pi\times 10^{8}\ \text{rad/s}. $$ फ्रिक्वेंसी (f=\dfrac{\omega}{2\pi}=\dfrac{2\pi\times10^{8}}{2\pi}=10^{8}\ \text{Hz}=100\ \text{MHz}. --- ### 2) तरंगदैर्ध्य $\lambda$ और तरंगसंख्या $k$ खाली आकाश (vacuum) में तरंग की चाल $c=3.0\times10^{8}\ \text{m/s}$ ली जाए। $$ \lambda=\dfrac{c}{f}=\dfrac{3.0\times10^{8}}{1.0\times10^{8}}=3.0\ \text{m}. $$ तरंग संख्या (मापदंड) का परिभाषा $\displaystyle k=\dfrac{2\pi}{\lambda}$ या $\ __________ ________ ____ __________ ___ __________ __________ ______.
__________ ___ ______ _________ ____ _______.
_____ __________ __________ ________ ________ _______.
__________ ________ _________ ____ ______.
_____ ____ ______ ___ ________ ______ ________ ___ ___ _____ _____ __________.
____ ___ __________ _____ ____ ____ ________ ____.
_______ _____ _____ __________ ____ _______ _______ ___.
__________ _______ ____ _____ ____ ___.
_______ _______ _______ __________ _______ ___ __________ __________.
_______ _________ _______ ___ ______.
___ _________ _______ _________ __________ ___ _______.
_________ __________ _____ ___ ____ _____ _____.
______ ___ _________ ___ _____ _______ ________.
_____ ________ ____ ________ ____ _________ ___.
_______ ______ _____ ______ ____ ______.
_________ ___ ___ ______ _______ ____ ________.
________ _____ ________ ____ _______ _____ _____ _________ __________ _______.
______ _______ ______ ____ __________ ______ _________ __________ _________ ______.
___ ___ _______ _______ ___ ____ _________ _________ ___ _________.
____ __________ ______ ___ _____ ________ _______ __________ ______ _________ ____.
_________ ___ _____ ____ _____ ______ __________.
_____ _______ ___ ___ __________ ___ _______ _______ _________ _____ __________ ________.
______ ________ _________ _______ __________ ____ _________ _____ _____ ______ _________.
______ _______ ____ ________ _____.
____ ________ _________ _______ ________ __________ __________ ______.
______ ______ ___ _________ __________ ___ ________.
_________ __________ _______ __________ __________ _________ ________ ____ ___.
______ _____ ___ ______ ________ _______ ______ ________ _______.
________ ______ ______ ______ ___ ___ ___ ______ ______ __________ ________ _______.
_______ ___ ___ ___ ________ _____ _________ ____ __________ ______ __________.
______ ______ _____ _________ ________ _______ __________ ______ _________.
__________ ____ ______ ____ __________ _______ ______ ___.
__________ __________ ____ __________ _________ ______.
_________ _____ _____ ______ ____ ______ ____ _______ ____ ______ ____ _____.
____ _________ _____ _____ ______ __________ ______ ________ ___ __________ ________.
______ __________ ___ ____ _____ _______ _________.
___ _________ _______ __________ ______ _______ ____ __________.
_________ _______ ______ _______ ____ ___.
____ _________ ______ __________ ______ _________ __________.
_______ _______ _____ _____ _______ _________ _________.
_________ _____ ________ ______ ______ ___ _______.
________.
Get Full Answer on WhatsApp
IGNOU NEWS
Assignment Submission Last Date Extended Till 30 June 2026 Click Here★★★IGNOU June 2026 TEE Date Sheet Released Click Here★★★