प्रमुख संवतों का विवेचन करें।
भारतीय पुरालेख शिलालेख और कालक्रम भारतीय इतिहास के अध्ययन में एक महत्वपूर्ण स्थान रखते हैं। ये शिलालेख न केवल उस समय के समाज, शासन और संस्कृति के बारे में जानकारी प्रदान करते हैं, बल्कि वे भारतीय कालक्रम (Chronology) को भी समझने में मदद करते हैं। शिलालेखों का प्रमुख महत्व यह है कि ये हमें उन समयों के राजनीतिक, सामाजिक, धार्मिक और सांस्कृतिक परिवर्तनों के बारे में ऐतिहासिक प्रमाण प्रदान करते हैं। भारत में विभिन्न संवतों का प्रचलन था, जिनका उपयोग समय मापने के लिए किया जाता था। ये संवत भारतीय कालक्रम की संरचना का महत्वपूर्ण हिस्सा हैं।
भारतीय पुरालेख शिलालेख मुख्य रूप से पाषाण, धातु, लकड़ी, ताम्रपत्र आदि पर खुदे हुए होते थे। इन शिलालेखों में न केवल राजाओं की विजय गाथाएँ, सामाजिक नियम और धर्म के आदेश होते थे, बल्कि वे एक प्राचीन समय के भारतीय समाज की मानसिकता और बौद्धिक स्थिति को भी दर्शाते थे। इस लेख में हम प्रमुख भारतीय संवतों का विवेचन करेंगे, जो भारतीय कालक्रम को समझने में मदद करते हैं।
### 1. _________ _________ __________ ____ _________.
______ ______ __________ ___ ________ ________ ______ ___ ____.
__________ ________ ________ ___ _____ ______ ________.
______ _______ ______ __________ ______ __________ __________ _________ __________ _________.
_______ ________ _____ ___ ____ ____ ____ ___ _______.
________ ______ ________ ___ ___ _______ __________ ______.
______ ______ ___ _______ _____.
_______ ________ _________ _______ ___ ____.
_______ ________ ________ _________ _________ _______ ____.
__________ _____ _____ ____ ___ _________.
______ ________ ______ _________ __________.
_______ __________ ___ _____ ___ ______ _________ ________ _______ ___.
____ _____ ______ _____ _____ ___ ______ ____ __________ ____.
__________ ______ _____ ________ _______ _________.
_____ _______ ___ __________ ___ ______.
____ ________ ________ __________ ___ __________ __________ _____ ________.
______ _______ ______ __________ _______ ______ ____ _______ ____ ____ _________.
________ _______ _________ _____ _____ _________ ________ _________ ______ __________ _____.
_________ __________ ____ __________ _____ ______ _________ _______ ______.
_________ _________ _____ _____ ___ _____ ______ _________ ______ ___ ______ __________.
__________ _______ ______ ________ ______ _______ ________ ________ ________ _______.
_________ ___ ____ ______ ______.
________ _________ ___ _________ ___ _________ ____.
______ ______ ________ _______ _____ ___ _________ _______ _____ __________ ________ ____.
______ ______ _________ _____ ____ ____ _____ __________ ______ ________ _________ ______.
______ ________ ____ _____ __________.
_______ _______ _________ _________ ________.
_______ ____ ____ ___ _____ ___.
_____ __________ _______ ___ _________ _______ _______ ___ ___ ____ _______.
_________ _____ ______ _______ ___ _________ _____ ______.
___ _______ ________ ________ __________ _______ _______ _______ _______ _______.
_______ _____ ___ ______ _______.
_____ _______ _____ ______ __________ ____ ____ ____ _______ __________.
__________ ___ _______ ________ ___ ________ _____.
_______ ____ ________ _____ __________ ________ _____.
_________ _________ _______ _________ ____ ____ ________.
______ ____ _______ _________ ___ _______ _______.
_____ __________ _________ _________ __________ __________.
_______ ____ _____ ___ _____.
_________ _______ _______ _______ _________.
___ ________ __________ ____ ____ ______ ________ ___ _______ ____.
______ __________ _________ __________ _________.
___ ____ _________ _________ ___ ______ ____ ____ ___ _______ _________.
__________ ________ ______ __________ _________ __________ ___ _______ ______ _____.
__________ ___ ____ _____ __________ _________ ______ ________ ____ ________ ______.
_________ _________ ____ _________ ___ ___ _________ ____ _______ _______ _______.
__________ _____ ___ __________ ___ ______ _________ _____ __________ ____ ___ ______.
________ _____ __________ _____ _________ ________ ____ _________.
_________ _____ ____ ___ ___ _________ __________ ______ _____ _________.
_________ _________ __________ _________ ________ _______ _________ _________.
__________ __________ _______ ____ _____ __________ _________ _____ _________.
____ _________ _________ _________ _______ _____ _______ _____ ______ __________.
_________ ___ __________ __________ __________ _______.
_________ _____ __________ ________ ___ _______ ____.
____ ______ ___ ____ _________ _____ _____ ____.
____ _____ _________ ___ _____ _________ ________ ______.
_______ _____ __________ ____ ________ ___ ___ _______ ______ ___ ___.
____ _____ _________ __________ __________ ___ _____ ____ ___ ______ _______.
_________ _____ ____ _________ ____ __________ ___.
________ ______ __________ __________ ___ ___ ________ ____ ______ _____ _____ __________.
_______ ________ ____ _______ ________ ______ ____ _______ ____ _________ __________.
_________ __________ ______ _____ _______ ________ ____ ______.
_____ _____ ______ ________ ____.
__________ ___ ______ ___ ____ ________ _____ ____ _______ __________ ______ ______.
________ _____ ___ _________ ______ ___ ___.
______ ________ _____ _____ ____ ____ __________ ___ ____ _____.
_____ ________ ________ __________ _________.
___ ______ _______ ___ _____ ______ ___ ____.
_______ ________ __________ ______ ___ __________ _________ ________ ____ _________.
____ __________ __________ ____ ____.
__________ _________ ______ __________ _________ __________ ________ ___ __________ _____.
________ _______ _______ ___ ________ _______ _____ _______ _____ ___ _____ ___.
______ ___ ________ ___ _______ ______ ______ ___ _____.
______ ______ ____ ________ _____ __________.
_________ _____ _________ ______ ____ ______ _____ ___ _________.
________ _______ ___ __________ ___ _____ ____ ______ _____ _____.
_________ ____ ___ ______ ____.
_______ _________ _____ ____ _________.
_________ ______ __________ ______ ________ ___ _______ ______ ___ _____.
______ _____ ________ ________ ________ _____ ____ _________ _____ ______ ___ ___.
_____ _____ _____ ___ _____ ______ _____ _______ _______ __________.
____ ______ __________ ____ _________ ____ _________ ____ ____.
_____ _________ _____ ____ ______ ____ _______ _______ ________ __________.
_________ ____ _______ ____ ___ ________.
_____ ______ _______ _________ ___ ______ ____ __________ _______.
______ __________ ______ ______ ______ _________ ___ ________ _____ ______.
____ ________ _________ _________ ___ ________ ____ _________.
________ _______ __________ _____ ________ __________ ___ _____ _________.
_________ ______ _____ _________ _______ ______ ____ ____.
______ ______ _____ _________ ___ _________ ___ ______ ________ _________ _________.
_________ _____ ________ ______ __________ ________.
___ _________ ___ _______ _____ _______ ________ ________ _________ ______ _________ _________.
_____ ___ __________ _____ __________ _____ _________ ___ _____.
____ ________ ___ _______ _______ _____ _________ _____ ________ ______.
________ _________ ___ _________ _______ _________.
___ _________ __________ _____ _____ _________ ________ ____ _____ _____ ________ ____.
_________ _______ _____ ____ ____ ______ ____ ________ __________ ____ ________ __________.
________ _________ ________ _______ ________.
_________ ___ ______ __________ __________ ________ _______ ____ _______ ________ ____.
______ ______.
Get Full Answer on WhatsApp