अधोलिखित में से किन्हीं तीन की ससन्दर्भ व्याख्या कीजिए :-
(क) तस्य स्थित्वा कथमपि पुरः कौतुकाधानहेतो।
रन्तर्बाष्पश्चिरमनुचरो राजराजस्य दध्यौ ।।
मेघालोके भवति सुखिनोऽप्यन्यथावृत्ति चेतः ।
कण्ठाश्लेषप्रणयिनि जने किं पुनर्दूरसंस्थे ।।
(ख) छन्नोपान्तः परिणतफलद्योतिभिः काननाम्रै।
स्त्वय्यारूढे शिखरमचलः स्निग्धवेणीसवर्णे ।।
नूनं यास्यत्यमरमिथुनप्रेक्षणीयामवस्थां ।
मध्ये श्यामः स्तन इव भुवः शेषविस्तारपाण्डुः ।।
(ग) प्रद्योतस्य प्रियदुहितरं वत्सराजोऽत्र जहे।
हैमं तालद्रुमवनमभूदत्र तस्यैव राज्ञः ।।
अत्रोद्घान्तः किल नलगिरिः स्तम्भमुत्पाट्य दर्पा।
दित्यागान्तून् रमयति जनो यत्र बन्धूनभिज्ञः ।।
(घ) श्यामास्वङ्ग, चकितहरिणीप्रेक्षणे दृष्टिपातं ।
वक्त्रच्छायां शशिनि, शिखिनां बर्हभारेषु केशान् ।।
उत्पश्यामि प्रतनुषु नदीवीचिषु भ्रूविलासान्।
हन्तैकस्मिन्क्वचिदपि न ते चण्डि ! सादृश्यमस्ति ।।
(च) यत्रोन्मत्तभ्रमरमुखराः पादपा नित्यपुष्पा।
हंसश्रेणीरचितशना नित्यपद्मा नलिन्यः ।।
केकोत्कण्ठा भवनशिखिनो नित्यभास्वत्कलापा।
नित्यज्योत्स्नाः प्रतिहततमोवृत्तिरम्याः प्रदोषाः
(क) प्रस्तुत पद्यांश में कवि ने प्रेमवियोग की व्यथा का अत्यन्त मार्मिक चित्रण किया है। यहाँ नायक अपने प्रिय से दूर होकर उसकी स्मृतियों में डूबा हुआ दिखाई देता है। ‘तस्य स्थित्वा कथमपि पुरः’ – अर्थात प्रिय के सम्मुख रहते हुए भी वह अपने नेत्रों में छलकते आँसुओं को रोक नहीं पाता। ‘रन्तर्बाष्पः’ – भीतर ही भीतर संचित आँसू, प्रिय का स्मरण करते ____ _______ ___ ____ _________ __________ _____.
___ _____ _____ ______ ________ ______.
__________ _____ ____ _____ _________ ____ ________ _____ ___ _______.
____ _____ _____ _________ ________ ____ ___ _________ ____ __________.
________ ___ _____ _____ ___ _________ ______ _______.
__________ ________ ___ ______ __________ ________ ____ _____ ___ ___ ___.
_________ __________ ___ __________ _________ ___.
____ _________ _____ __________ ________ ___ ________.
___ _________ ___ _____ _________ __________ ____ ______ ______.
____ ________ _______ ________ _________ _____ _________ ___ ______ ____ _________ __________.
________ ______ ____ _____ __________ ______.
______ __________ _______ _______ _________ _________ __________.
_____ ___ ______ ____ ______ ______ ________.
______ ________ __________ _____ _______ ____ ______ _______ ________ ____ _________ _______.
___ ___ _______ _______ ___ _____.
____ _________ __________ ________ _________ __________ ______ ______.
__________ _______ ______ _________ ____ _____.
___ _________ _______ _____ ________ ____ _____ _______ ___ __________ ____.
______ __________ _____ __________ _________ ______ _____ _________.
____ ___ __________ _________ ______ _____ __________ ______ _______ _________ ____.
________ _______ __________ ________ ___ _________ ________.
___ ___ ____ ________ _________.
______ ___ ______ _______ ____.
_____ ______ ___ _________ _____ _______.
__________ _______ ______ ______ __________ _________ ___ ___ _________ ____ _____ ________.
___ _____ ___ ______ ___ ____ __________ ___ _______ _____ ______ ________.
____ __________ ___ ______ _________ __________ ____ _______ ______ ______ ________ ________.
_____ ______ _____ ______ _____ _____ _____ ________.
______ ______ _____ __________ _________ ____ _______ _____ _________ _____ ______.
___ __________ _______ _______ _____ ___ ___ _________.
Get Full Answer on WhatsApp