अधोलिखित में से किन्हीं तीन की ससन्दर्भ व्याख्या कीजिए :-
(क) तस्य स्थित्वा कथमपि पुरः कौतुकाधानहेतो।
रन्तर्बाष्पश्चिरमनुचरो राजराजस्य दध्यौ ।।
मेघालोके भवति सुखिनोऽप्यन्यथावृत्ति चेतः ।
कण्ठाश्लेषप्रणयिनि जने किं पुनर्दूरसंस्थे ।।
(ख) छन्नोपान्तः परिणतफलद्योतिभिः काननाम्रै।
स्त्वय्यारूढे शिखरमचलः स्निग्धवेणीसवर्णे ।।
नूनं यास्यत्यमरमिथुनप्रेक्षणीयामवस्थां ।
मध्ये श्यामः स्तन इव भुवः शेषविस्तारपाण्डुः ।।
(ग) प्रद्योतस्य प्रियदुहितरं वत्सराजोऽत्र जहे।
हैमं तालद्रुमवनमभूदत्र तस्यैव राज्ञः ।।
अत्रोद्घान्तः किल नलगिरिः स्तम्भमुत्पाट्य दर्पा।
दित्यागान्तून् रमयति जनो यत्र बन्धूनभिज्ञः ।।
(घ) श्यामास्वङ्ग, चकितहरिणीप्रेक्षणे दृष्टिपातं ।
वक्त्रच्छायां शशिनि, शिखिनां बर्हभारेषु केशान् ।।
उत्पश्यामि प्रतनुषु नदीवीचिषु भ्रूविलासान्।
हन्तैकस्मिन्क्वचिदपि न ते चण्डि ! सादृश्यमस्ति ।।
(च) यत्रोन्मत्तभ्रमरमुखराः पादपा नित्यपुष्पा।
हंसश्रेणीरचितशना नित्यपद्मा नलिन्यः ।।
केकोत्कण्ठा भवनशिखिनो नित्यभास्वत्कलापा।
नित्यज्योत्स्नाः प्रतिहततमोवृत्तिरम्याः प्रदोषाः
(क) प्रस्तुत पद्यांश में कवि ने प्रेमवियोग की व्यथा का अत्यन्त मार्मिक चित्रण किया है। यहाँ नायक अपने प्रिय से दूर होकर उसकी स्मृतियों में डूबा हुआ दिखाई देता है। ‘तस्य स्थित्वा कथमपि पुरः’ – अर्थात प्रिय के सम्मुख रहते हुए भी वह अपने नेत्रों में छलकते आँसुओं को रोक नहीं पाता। ‘रन्तर्बाष्पः’ – भीतर ही भीतर संचित आँसू, प्रिय का स्मरण करते _____ _____ _______ _____ _________ ___ ________.
________ ___ ________ _____ __________ ________ __________ __________ _____ ____ _________.
__________ ___ _________ ______ ______ __________ ________ _________ ____ _______ __________.
____ ___ ____ __________ __________ _____ ___ ________ ___.
_______ _______ ______ ___ _____ _____ ___ ___ __________ ____ __________.
_____ _______ _____ _____ _______.
___ _________ _______ ________ _________ _____ ________ _______ ____.
__________ ____ _____ _______ _______ ________.
__________ _________ _______ ___ ____ __________ ___ _____.
________ __________ _______ _____ ______ _______ _____ _____ __________ _____ ______.
_________ ______ ________ _______ ____ _______ ____.
_____ _________ _____ ________ _____ _______ _____ ________ _____.
________ _______ _____ _______ ______ _________ _______ ___ ____ ____ __________.
_______ ______ ____ _______ ________ ________ _____ ______ ________ __________ ______.
____ __________ __________ _______ ______ ______ _________ ___ ____ ____.
_________ _______ ___ _________ _______ _____ ___ _______ _____ ________ ________.
______ ______ ___ ____ ____ ________.
____ _______ _______ ________ ____ __________ ___ __________ ___.
______ __________ ________ __________ ____ _______ ____ ______ ___ _______.
_________ _______ ______ ______ ___ ______ _______ ________ ________ ________ _____.
___ ________ _______ ______ ______.
_____ ______ _______ _____ _____.
_____ _______ ___ ___ ___ _______ ____ ________ _______ _________.
___ _____ ______ _____ ___ ________ __________ _________ ________ _________.
_________ _________ __________ ____ ____ _________ ______ ______ __________ ______ ____.
_________ _____ __________ ____ ___ ________ _________.
______ ________ ________ _____ _________ __________ _________ ______ __________ _________ _________.
__________ ____ ___ _________ _________ _________ ____ _________ ____ _______ ______ ________.
Get Full Answer on WhatsApp