Question

अधोलिखित पद्यांशों की ससन्दर्भ व्याख्या कीजिए: -
(अ)     आरब्धे पटहे स्थिते गुरुजने भद्रासने लङ्घिते
              स्कन्धोच्चारणनम्यमानवदनप्रच्योतितोये घटे ।
        राजाहूय विसर्जिते मयि जनो धैर्येण मे विस्मितः
              स्वः पुत्रः कुरुते पितुर्यदि वचः कस्तत्र भो ! विस्मयः ?
                                अथवा
        हृदय ! भव सकामं यत्कृते शङ्कसे त्वं
              शृणु पितृनिधनं तद् गच्छ धैर्यं च तावत् ।
        स्पृशति तु यदि नीचो मामयं शुल्कशब्द-
              स्त्वथ च भवति सत्यं तत्र देहो विशोध्यः ॥

 

(ब)     पातुं न प्रथमं व्यवस्यति जलं युष्मास्वपीतेषु या
              नादत्ते प्रियमण्डनाऽपि भवतां स्नेहेन या पल्लवम्।
        आद्ये वः कुसुमप्रसूतिसमये यस्या भवत्युत्सवः
              सेयं याति शकुन्तला पतिगृहं सर्वैरनुज्ञायताम्॥

 

अथवा
        सङ्कल्पितं प्रथममेव मया तवार्थे
              भर्तारमात्मसदृशं सुकृतैर्गता त्वम् ।
        चूतेन संश्रितवती नवमालिकेय-
              मस्यामहं त्वयि च सम्प्रति वीतचिन्तः ॥
(ग)     वहति जलमियं पिनष्टि गन्धानियमियमुद्धूयते स्रजो विचित्राः ।
        मुसलमिदमियञ्च पातकाले मुहरनुयाति कलेन हुङ्कृतेन ॥
                                          अथवा
        उल्लङ्घयन् मम समुज्ज्वलतः प्रतापं
              कोपस्य नन्दकुलकाननधूमकेतोः ।
        सद्यः परात्मपरिमाणविवेकमुढः
              कः शालभेन विधिना लभतां विनाशम् ॥

14 Feb 2026
Answer :
Word Count : 343
(अ) इस पद्यांश में लेखक ने जीवन के विभिन्न पहलुओं को उकेरा है। पहले पद में गुरुजनों के सम्मान और शिक्षा का महत्व बताया गया है, जिसमें व्यक्ति को अपने कर्तव्यों और आदर्शों का पालन करते हुए जीवन में सफलता प्राप्त करने की बात की गई है। दूसरा पद राजा की न्यायिक स्थिति को दर्शाता है, जहाँ पर किसी व्यक्ति की इच्छा का सम्मान नहीं किया जाता, फिर भी वह धैर्य से अपना कार्य करता है। तीसरे पद में आत्म-संयम और धैर्य की बात की _______ _________ __________ ____ ____ _______ ______ ___ _________ _____ __________.
_______ _______ ______ _______ _______ __________ _____ ____ ___ ________.
___ _________ _____ __________ _____ ____ ___ ____.
___ __________ ______ _________ ______ ___ __________ ________.
_________ ________ _________ _______ __________ ___ _____ __________ __________.
______ _____ __________ ___ _____ _________ ______ ____ _____ ________.
________ ________ ___ ______ _______ _________ ___.
______ _________ _______ ________ ______.
_____ ____ ________ _______ _____ ____.
_______ ______ ____ _______ ___ _____.
___ ____ __________ _________ _____ _________ ___ _______ ________ ________ _______.
______ __________ _______ __________ ____ ____ _______ ________ ______ _______ ___ ______.
_______ ________ _______ __________ ________ ___ _____ ______.
_____ _______ _______ _______ ____ ______ _________ _______ __________ _______.
_____ ______ ________ _________ _______ ______ ____ _________.
_________ _________ ________ __________ __________ ________ ____ _________ ____ ______ ________ _________.
____ ___ __________ ____ ___ ______ ___ _______.
____ ________ ___ _____ ___ _____ ________.
________ ______ ______ ________ __________ _____ ____ __________ _______ ___.
__________ _____ _______ __________ ______ __________.
_____ ___ ____ _______ ______ __________ _________.
________ _________ _______ __________ ___.
______ __________ ___ ______ _____.
__________ __________ _______ ____ _____ ___ _____ ______.
_________ _______ _________ ____ _____ ______.
______ __________ ______ _______ ____ ____ _____.
_____ ________ ____ _________ ______ ______.
______ __________ __________ ____ _________ ____ _________ ___ ___ __________.
__________ ________ __________ __________ ________ _____ ____ _____ _______ ______ ______.
_________ ______ ________ _________ ___.
______ ________ _________ _____ _______ ___ ______ ______.
___ ____ __________ _____ _______ _____ ____ ________.
Get Full Answer on WhatsApp
IGNOU NEWS
Assignment Submission Last Date Extended Till 30 June 2026 Click Here★★★IGNOU June 2026 TEE Date Sheet Released Click Here★★★
Top
📞
Call Support Instant phone assistance अधोलिखित पद्यांशों की ससन्दर्भ व्याख्या कीजिए: -(अ)   &nbs
→
🟢
WhatsApp Chat Fast live messaging
→
Email Us Business enquiries & support
→