Question

अधोलिखित पद्यांशों की ससन्दर्भ व्याख्या कीजिए: -
(अ)     आरब्धे पटहे स्थिते गुरुजने भद्रासने लङ्घिते
              स्कन्धोच्चारणनम्यमानवदनप्रच्योतितोये घटे ।
        राजाहूय विसर्जिते मयि जनो धैर्येण मे विस्मितः
              स्वः पुत्रः कुरुते पितुर्यदि वचः कस्तत्र भो ! विस्मयः ?
                                अथवा
        हृदय ! भव सकामं यत्कृते शङ्कसे त्वं
              शृणु पितृनिधनं तद् गच्छ धैर्यं च तावत् ।
        स्पृशति तु यदि नीचो मामयं शुल्कशब्द-
              स्त्वथ च भवति सत्यं तत्र देहो विशोध्यः ॥

 

(ब)     पातुं न प्रथमं व्यवस्यति जलं युष्मास्वपीतेषु या
              नादत्ते प्रियमण्डनाऽपि भवतां स्नेहेन या पल्लवम्।
        आद्ये वः कुसुमप्रसूतिसमये यस्या भवत्युत्सवः
              सेयं याति शकुन्तला पतिगृहं सर्वैरनुज्ञायताम्॥

 

अथवा
        सङ्कल्पितं प्रथममेव मया तवार्थे
              भर्तारमात्मसदृशं सुकृतैर्गता त्वम् ।
        चूतेन संश्रितवती नवमालिकेय-
              मस्यामहं त्वयि च सम्प्रति वीतचिन्तः ॥
(ग)     वहति जलमियं पिनष्टि गन्धानियमियमुद्धूयते स्रजो विचित्राः ।
        मुसलमिदमियञ्च पातकाले मुहरनुयाति कलेन हुङ्कृतेन ॥
                                          अथवा
        उल्लङ्घयन् मम समुज्ज्वलतः प्रतापं
              कोपस्य नन्दकुलकाननधूमकेतोः ।
        सद्यः परात्मपरिमाणविवेकमुढः
              कः शालभेन विधिना लभतां विनाशम् ॥

14 Feb 2026
Answer :
Word Count : 343
(अ) इस पद्यांश में लेखक ने जीवन के विभिन्न पहलुओं को उकेरा है। पहले पद में गुरुजनों के सम्मान और शिक्षा का महत्व बताया गया है, जिसमें व्यक्ति को अपने कर्तव्यों और आदर्शों का पालन करते हुए जीवन में सफलता प्राप्त करने की बात की गई है। दूसरा पद राजा की न्यायिक स्थिति को दर्शाता है, जहाँ ______ ___ _________ ____ __________ _______ _____ __________ ______ ______ ______.
___ _____ _____ ____ ___ ________.
__________ ______ ____ _______ _________.
_________ _______ ______ ______ ____ ____ _________ ______.
____ _________ ____ ____ __________ ___ ____ _____ _______ ____.
___ __________ __________ ______ _____ _________ _______ ______ ____ ____.
_________ _____ ________ __________ __________ ___ _____ _________ _____ _______ ___ _______.
_____ _________ _________ ________ ____ ___ ____.
_______ _____ ____ ___ ____.
_______ _______ ______ ____ ____ ______ ___.
____ __________ _______ ______ _______ __________.
_____ __________ __________ ___ ___ _________ __________ ___ ________ __________ ______.
__________ _________ _____ __________ ______ ___ __________ ______ _______ ___ _________.
_______ ____ ______ ______ ___ ___ ________ ____ _________.
______ __________ _______ _________ ______ ____ ____ _________ _______ _________.
___ ____ _________ ______ ____ __________ _________ __________ ___ __________.
________ _________ _______ ______ _______.
_________ _________ _______ _____ ___ _____ _______ _____ ___ _________ _______.
__________ ____ _________ ___ ___ ____ _______ ___ ________.
___ _________ ________ ___ ________ __________ ______ _________.
___ _____ __________ _____ ____ ___ _________ ______ ___ ________ _______.
_____ _______ __________ _____ _____ _____ _______ _______ _____ ________.
___ _________ _________ _______ ______ __________ _________.
______ ___ ________ _________ ______ __________ ____ ________ _______ _____ ________.
___ ______ ______ ________ _________ ____ __________ _________.
______ _________ _____ ________ _____ _________ _______ ____ ______ _________.
_______ __________ ____ ___ _____.
______ ____ __________ ________ __________ _____ _______.
______ _________ _____ ____ _________ _________.
_____ _________ ________ ________ ____ ___ __________ _________.
_____ ___ ______ _________ ______ _________ ______ ________ _________ __________.
______ _______ ___ ______ ____ ___.
______ ________ ____ ____ __________ ________ ____ __________ ______ ________.
_____ _______ ______ ______ _______ _______.
Get Full Answer on WhatsApp
IGNOU NEWS
Assignment Submission Last Date Extended Till 30 June 2026 Click Here★★★IGNOU June 2026 TEE Date Sheet Released Click Here★★★
Top
📞
Call Support Instant phone assistance अधोलिखित पद्यांशों की ससन्दर्भ व्याख्या कीजिए: -(अ)   &nbs
🟢
WhatsApp Chat Fast live messaging
Email Us Business enquiries & support