आपदा को परिभाषित कीजिए तथा उसकी प्रकृति को उजागर कीजिए।
आपदा एक ऐसी स्थिति होती है जिसमें प्राकृतिक या मानवजनित घटनाओं के कारण जीवन, संपत्ति, पर्यावरण या समाज पर गंभीर प्रतिकूल प्रभाव पड़ता है। यह ऐसे अप्रत्याशित घटनाएं होती हैं, जो सामान्य जीवन की प्रक्रिया को बाधित करती हैं और इससे जुड़ी व्यवस्था में विक्षोभ पैदा कर देती हैं। आपदाएं कभी-कभी अचानक होती हैं, तो कभी धीरे-धीरे अपनी स्थिति को विकट रूप में बदल देती हैं। आपदाओं का असर उस समाज पर निर्भर करता है जो इसका सामना करता है। आपदा का प्रभाव शारीरिक, मानसिक, सामाजिक और आर्थिक रूप से गहरा होता है, और इससे प्रभावित क्षेत्रों में जीवन की सामान्य धारा में बदलाव आ जाता है।
### आपदाओं की प्रकृति
आपदाओं की प्रकृति का निर्धारण उनके कारणों, प्रभावों, प्रबंधन की क्षमता और पुनर्प्राप्ति की प्रक्रिया के आधार पर किया जा सकता है। आपदाओं को सामान्यतः दो मुख्य श्रेणियों में विभाजित किया जा सकता है:
1. प्राकृतिक _________ ________ ___ ______ _____ _____ __________ ______ _____ _______ _______ ________.
__________ __________ ________ ________ ___ _______.
____ _____ __________ _________ ______ _________ _________.
_____ ___ __________ ______ _________ ______ _____ __________ _______ _____ ____.
______ ___ __________ __________ ___ _______ ___ __________ ____ ____ _____.
_________ _____ __________ ________ ____ ______ ____.
_________ _______ _____ _________ _________.
___ _______ ______ ____ _____ _______ _______ ____ ________ ______ _______.
_________ ___ _________ ________ __________ ___.
_________ _______ ________ ____ _____.
________ _________ _____ __________ ____ _____ ______ _______ ____ ___.
______ _______ _________ ___ ______ ______ ________ _______ _______ _____ ________ ___.
________ _______ _____ ___ __________ _________.
____ _________ ________ ________ _________.
__________ ____ __________ _______ _______ ____ _____ _______ ________ _________ _______.
____ _________ ______ ______ ___ ____ ____ ___ ______ ______ ________.
________ ___ _______ __________ _____ ___ ___ ________.
____ ________ _____ _________ ________ ______.
__________ ___ ___ _________ ___.
_________ __________ _______ _____ _______ _____.
________ ________ ______ __________ ___.
________ ___ __________ _____ _____ ____ ___ __________ _________ ___ ________ ______.
______ __________ _______ _________ _______.
_____ _____ ________ _____ _________ _________ ___ ___ ___ ________ _______ __________.
______ _________ ______ _________ ____ _______ ________ ________.
___ ______ ________ ___ ___.
__________ ________ ______ ____ ___ ___ ______ ___ ______ ___ _______ _______.
_______ __________ ___ ___ ______ ____ ________ _______ _____ _____ _______.
_____ _______ __________ ____ __________ _________ ________ _______ ________ ________.
__________ _____ _________ __________ ___ ________ ___ __________ ________.
____ ________ ___ ___ ____ __________ __________ ___ _________ ___ _______ __________.
___ _____ ___ ________ ________ _________ _________ _______.
_________ _______ _________ ___ ___ _________ _______ __________ ______ __________ _______.
________ ____ _____ _________ __________ _____ _________ _____ _________ ________.
____ ___ ____ __________ ___ ________.
___ _________ _______ ________ ___ ___ ___ _____ ________ ________ ___.
___ ___ ______ ________ __________ _______ __________ ________.
____ _______ ______ ________ ______ ____ ___ __________ _________ ________ ______.
______ ________ _________ ___ _______ ______ _________ _________ ______ ______ _____ ____.
__________ _________ ________ _____ __________ ____ __________.
____ ___ _____ _____ ___ ______ _____ ______ _______ __________.
___ _______ _________ __________ __________ ____ ______ ___ _____ __________ _________ ______.
_________ _______ ___ ____ _________ __________ _______.
____ __________ ____ _______ ___.
__________ ________ _____ __________ ___.
_______ _____ _____ ________ _________ _____ __________ ___ ___ _____ __________.
___ ______ _____ ______ ________ __________ _____ ______ ________ _________.
________ __________ _________ _________ _____ _____ ______ _______ ____ ________.
________ _____ ____ ______ ________ ___ _____ ____.
_______ _____ _________ ________ ________ ________ ________ _____ ______.
__________ _______ ____ ______ _____ __________ _____ ___ _________ ____ ____ _____.
________ ________ __________ _________ ________ ___ ________ ____.
________ ____ ______ ______ ____ __________ ________ ____.
__________ _________ _________ _________ _______ _________ ________ __________ ___ _______ ____.
__________ ________ __________ ______ _________ ______ _____ ______ _____ ________.
______ ___ _____ ___ ________ _________ _________ ______ _________ ______ _________.
____ ________ _____ ___ _____ ____.
______ ______ ___ _____ ____ _________ _________ ___ __________.
_________ __________ _________ ________ ___ _________ _____ _____.
_________ ___ _______ ___ ______ __________ _____ __________.
_______ _____ ___ ___ ___ ____.
_______ _____ _____ _____ _________ __________ ______.
__________ ___ ____ _________ _____ _____ _______ _________ _________.
______ ___ ______ _______ ______ __________ _________ ________ _________ ________ _______.
_________ _____ ___ ________ ____ ________ ____ _____.
_______ ________ _____ ___ ___ __________ ______ ____ _________ ______.
____ _____ ___ ____ ______ ___ ____.
_______ ____ ____ _______ ___ _______ _________ ________ _____ _________.
_______ ____ _________ ___ __________ ____.
___ _____ ________ _________ ______ _____ __________ __________ _____ ______ ______.
_______ ________ _________ ________ _______.
___ ____ ______ _______ _____ _____ __________ _______.
________ ____ ______ ______ ___.
_____ _____ _______ ________ _________ _____ _____ _______ ________ ____ ____ ____.
__________ __________ __________ _________ _________.
___ __________ __________ _____ _______ ____ _______ ________ ___.
_____ _________ _________ ___ __________ ____ _______ ____ ______ ________ ___ _____.
____ ________ ________ ________ ________ _________ _______ ______ _____ __________ ____ _________.
______ ______ ________ ___ ___ ________.
_________ _______ ______ ________ ____ _________ _________ ________ __________ ______ _____.
_________ __________ _____ ___ __________ ________ ________.
_______ _________ ________ ______ ___ _______ ________.
_______ _____ ________ ___ _________ ____ ____ ________ ______ __________.
_________ ______ ______ _____ ____ _____ _________ ________ _________ ___.
_________ ______ _________ ________ __________ _______ _________ ______.
______ ___ __________ ___.
Get Full Answer on WhatsApp