शिक्षा व्याकरण धन्दों निरुक्तं ज्योतिषं तथा ।

कल्पश्येति षडङ्‌गनि वेदस्या हुर्मनीषिणः ।।

नासदासीन्नो सदासीत् तदानी नासीदजो नो व्योमा परो यत्।

किमावरीयः कुह कस्य शर्मन्नम्भः किमासीदगहनं गभीरम् ।।

न मृत्युरासीदमृतं न तर्हि न रात्र्या अङ्क आसीत् प्रकेतः।

आनीदयातं स्वधया तदेकं तस्माद्धान्यन्न परः किं बनास ।।

न मृत्युरासीदमृतं न तर्हि न रात्र्या अङ्क आसीत् प्रकेतः।

आनीदयातं स्वधया तदेकं तस्माद्धान्यन्न परः किं बनास ।।

व क्रन्दसी अवसा तस्तभाने अभ्यैक्षेतां मनसा रेजमाने।

यत्राधिसूर उदितो विभाति कस्मै देवाय हविषा विधेम।।

अस्मै ग्रामाय प्रदिशश्चतम ऊर्ज सुभूतं स्वस्ति सविता नः कृणोतु।

अशत्र्यिन्द्रो अभयं नः कृणोत्वन्यत्र राज्ञामभि यातु मन्युः ।।

अभीयूतं कुशनैर्विश्यरूपं हिरण्यशम्यं यजतो बृहन्तम्।

आस्थादर्थ सविता बित्रभानुः कृष्णा रजांसि तविषी दधानः ।।

अभीयूतं कुशनैर्विश्यरूपं हिरण्यशम्यं यजतो बृहन्तम्।

आस्थादर्थ सविता बित्रभानुः कृष्णा रजांसि तविषी दधानः ।।

शं नः सत्यस्य पतयो भवन्तु शं नो अर्वन्तः शम् उ सन्तु गावः ।

शं न ऋभवः सुकृतः सुहस्ताः शं नो भवन्तु पितरो हवेषु।

स एव सं भुवनान्याभरत् स एव सं भुवनानि पर्येत्।

पिता सन्नभवत् पुत्र एषां तस्माद्वै नान्यत् परमस्ति तेजः ।।

परि प्रिया दिवः कविर्वयांसि नप्त्योर्हितः ।

स्वानैर्याति कविक्रतुः ।।

दृते दूं ह मा मित्रस्य मा चक्षुषा सर्वाणि भूतानि समीक्षन्ताम्।

मित्रस्याहं चक्षुषा सर्वाणि भूतानि समीक्षे। मित्रस्य चक्षुषा समीक्षामहे ।।

दृते दूं ह मा मित्रस्य मा चक्षुषा सर्वाणि भूतानि समीक्षन्ताम्।

मित्रस्याहं चक्षुषा सर्वाणि भूतानि समीक्षे। मित्रस्य चक्षुषा समीक्षामहे ।।

व्युषा आवः पथ्या३ जनानां पंच क्षितीर् मानुषीर, बोधयन्ती।

सुसंदृग्भिर् उ॒क्षभिर् भानुम् अश्रेद् वि सूर्यो रोदसी चक्षसावः ।।

मा१नो वधाय हत्नवे जिहीळानस्य रीरधः।

मा हृणानस्य मन्यवे ।।

ऋग्वेद के प्रतिपाद्य विषयों का विस्तारपूर्वक वर्णन करें।

पृथ्वीसुक्त और भूमिसुक्त की विषयवस्तु का विस्तारपूर्वक वर्णन करें।

वैदिक शब्द रूप के नियमों का विस्तारपूर्वक वर्णन करें।

वेदों में वर्णित दार्शनिक एवं वैज्ञानिक चिंतन पर प्रकाश डालें।

अथर्वेद संहिता को स्पष्ट करते हुए उसके प्रतिपाद्य विषय पर प्रकाश डालें।